گریس خوراکی
در خطوط تولید صنایع غذایی، دارویی و آشامیدنی، روانکاری تجهیزات تنها با هدف کاهش اصطکاک انجام نمیشود؛ بلکه «ایمنی محصول نهایی» اولویت اصلی است. گریسهای خوراکی (Food Grade) با فرمولاسیونی خاص تولید میشوند تا در صورت تماس تصادفی و ناخواسته با مواد غذایی، سلامت مصرفکننده را به خطر نیندازند. یک نوع از انواع گریس، گریس غذایی است که وظیفه بسیار مهمی را در صنایع غذایی ایفا میکند. گریس نسوز خوراکی روانکاری است که به دلیل خاصیت و ویژگیهایی که دارد، میتوان از آنها در صنایع غذایی استفاده کرد. مواد افزودنی مورد استفاده در این محصولات در مقایسه با ترکیبات تشکیلدهنده گریسهای صنعتی، از سلامت بسیار بیشتری برخوردارند.
انتخاب گریس نامناسب در این محیطها، علاوه بر ریسکهای بهداشتی، میتواند منجر به توقف خط تولید به دلیل خرابی بلبرینگها تحت شرایط شستشوی مداوم با آب و مواد شوینده اسیدی یا قلیایی شود. برخی از گریسهای خوراکی در برابر وارد شدن بخار، آب و مواد شیمیایی به محصولات جلوگیری کرده و در برابر فاسدشدن آنها بسیار مقاوماند. یکی از نمایندگیهای گریس خوراکی در ایران، اوستا صنعت است که انواع گریس نسوز، گریس خوراکی و انواع روغن صنعتی را با عالیترین قیمت به مشتریان محترم ارائه میدهد.
گریس خوراکی چیست؟
گریس فود گرید یا ایمن برای مواد غذایی نامی است که به هر روانکار صنعتی داده میشود که برای تماس اتفاقی با اقلامی که ممکن است توسط انسان یا حیوانات مصرف شود (تا زمانی که از غلظت معینی تجاوز نکند)، ایمن تلقی میشود. اقلامی که برای تولید، به گریسهای خوراکی نیاز دارند عبارتاند از:
- غذا
- نوشیدنیها
- داروها و مکملها
- لوازم آرایشی
- خوراک حیوانات و غذای حیوانات خانگی
ساختار عملکردی و پایه غلیظکننده
انواع گریسهای خوراکی بر اساس نوع غلیظکننده و کاربرد، به دستههای زیر تقسیم میشوند:
- گریسهای آلومینیوم کمپلکس: دارای مقاومت عالی در برابر آب و پایداری حرارتی بالا، مناسب برای اکثر تجهیزات فرآوری مواد غذایی.
- گریسهای کلسیم سولفونات: انتخابی ایدهآل برای محیطهای مرطوب و شرایط عملیاتی که نیازمند مقاومت فوقالعاده در برابر شستشو با آب هستند.
- گریسهای سنتتیک (PAO/PFPE): گریسهای تخصصی برای شرایط دمای بسیار بالا یا بسیار پایین، با طول عمر طولانی در قطعات حساس.
ویژگیهای گریس خوراکی
- ضد اکسیداسیون
- مقاوم در برابر اصطکاک
- به دلیل کارایی خاصی که دارند، سبب افزایش طول عمر قطعات میشوند.
- دارای خاصیت ضد خوردگی و زنگزدگی
- دارای خاصیت انتقال توان
- استفاده از آنها در صنایع غذایی، کاملاً بیخطر است.
- در ترکیبات آن، از فلزات سنگین استفاده نشود.
- عاری از هرگونه مواد سرطانزا و ناسالم باشد.
- در قطعاتی که تحت فشار سنگین و بازه حرارتی متنوع هستند، کارایی خود را از دست ندهد.
- از بو و طمع خنثی باشند.
- در مجاورت با مواد دیگر، با آنها واکنش شیمیایی ندهد.
مزایای استفاده از گریسهای گرید غذایی در خطوط تولید
استفاده از گریسهای تخصصی در صنایع غذایی و دارویی، فراتر از روانکاری معمولی، بخشی از استراتژی مدیریت ریسک است:
- تطابق با استانداردهای ممیزی: استفاده از روانکارهای دارای تاییدیه NSF/ISO 21469، ریسک عدم انطباق در ممیزیهای بهداشتی و ایمنی مواد غذایی را به صفر میرساند.
- کاهش ریسک آلودگی متقاطع: جلوگیری از توقف خط تولید ناشی از نشت روانکار در نقاط بحرانی (مثل میکسرها و پرکنها) که میتواند منجر به فراخوان محصول شود.
- بهینهسازی بازههای روانکاری: به دلیل استفاده از روغنهای پایه سنتتیک و غلیظکنندههای پیشرفته، این گریسها پایداری اکسیداسیونی بالاتری داشته و فواصل سرویسدهی را افزایش میدهند.
- حفاظت در برابر خوردگی: ایجاد لایه محافظ قوی روی قطعات (بلبرینگها و زنجیرها) که در محیطهای مرطوب صنایع غذایی، مستعد زنگزدگی هستند.
شاخصهای فنی کلیدی در ارزیابی و انتخاب
- تاییدیه NSF H1: مهمترین معیار برای اطمینان از ایمنی گریس در صورت تماس اتفاقی با مواد غذایی.
- مقاومت در برابر شستشو: توانایی گریس برای باقی ماندن در محل روانکاری علیرغم برخورد مستقیم آب و محلولهای ضدعفونیکننده در خطوط شستشو.
- پایداری در برابر اکسیداسیون: حفظ کیفیت و ساختار گریس در حضور بخار آب و دمای عملیاتی، جهت جلوگیری از خشک شدن یا تغییر قوام آن.
انواع گریس خوراکی و کاربردهای آنها
این گریسها به 3 دستهٔ H2، H1 و H3 تقسیم میشوند:
- H1: از گریسهای این دسته در قسمت فرآوری صنایع غذایی و جاهایی که احتمال برخورد روانکار با محصولات غذایی وجود دارد، استفاده میشود.
- H2: از گریسهای این دسته در قطعات صنایع غذایی و مکانهایی که روانکار با مواد غذایی برخورد ندارد، استفاده میکنند.
- H3: این دسته از روانکارهای خوراکی بیشتر شامل روغنهای خوراکی میشود. از روانکارهای دسته H3 برای جلوگیری از زنگزدگی و خوردگی استفاده میشود.
شرکتهای تولیدکننده گریس خوراکی
در لیست زیر به مهمترین و معروفترین این شرکتها اشاره میکنیم:
- شرکت کرونس
- شرکت شل
- شرکت موبیل
- شرکت اس کا اف
- شرکت کلوبر
- شرکت فوکس
این شرکتها، از شناختهشدهترین برندهای جهان در زمینه تولید انواع روانکارهای صنعتی خوراکی یا همان فود گرید هستند.
قیمت گریس خوراکی
در صورتی که درباره قیمت و خرید انواع گریس خوراکی و یا روغن صنعتی با سؤال یا ابهامی روبرو شدید، میتوانید با کارشناسان فروش اوستا صنعت تماس بگیرید تا ایشان شما را راهنمایی کنند. توصیه میشود در بخش "درخواست پیش فاکتور"، شماره تلفن خود را وارد کنید و منتظر تماس کارشناسان بمانید. با توجه به نوسانات بازار روانکارهای صنعتی، دیزلی و موتوری، برای استعلام قیمت این نوع گریس، با شمارههای موجود در وب سایت تماس بگیرید.
سؤالات متداول
1. تفاوت گریسهای دارای تاییدیه NSF H1 با H2 در چیست؟
گریسهای H1 برای نقاطی طراحی شدهاند که احتمال تماس تصادفی با مواد غذایی وجود دارد و باید کاملاً غیرسمی باشند. گریسهای H2 برای روانکاری تجهیزاتی هستند که در محیطهای غذایی قرار دارند اما هیچ احتمال تماسی با محصول نهایی ندارند. برای ایمنی حداکثری و جلوگیری از خطای انسانی، توصیه میشود در تمام بخشهای کارخانجات صنایع غذایی از گریسهای H1 استفاده شود.
2. آیا گریسهای خوراکی در دماهای بالا و شرایط فشار شدید (EP) عملکرد مشابه گریسهای معمولی دارند؟
بله؛ با پیشرفت تکنولوژی، گریسهای خوراکی بر پایه سنتتیک و افزودنیهای خاص (مانند آلومینیوم کمپلکس)، ظرفیت تحمل بار و مقاومت حرارتی کاملاً قابل رقابت با گریسهای صنعتی سنگینکار دارند و میتوانند در سیستمهای تحت فشار شدید نیز استفاده شوند.
3. چگونه از سازگاری گریس جدید با روانکار فعلی مطمئن شویم؟
ترکیب دو نوع گریس متفاوت (حتی در گرید غذایی) میتواند منجر به پدیده ناسازگاری و افت کیفیت روانکاری شود. توصیه میشود پیش از تغییر برند یا نوع گریس، با کارشناسان فنی اوستا صنعت جهت بررسی دیتاشیت و تست سازگاری غلیظکنندهها تماس بگیرید.
