تاثیر رنگ گریس روانکننده در کارایی آن
تاریخچه گریس به زمان مصریان یا حتی پس از آن برمیگردد. تا قبل از کشف نفت خام در قرن 19، پیشرفت در تولید گریسها به خوبی مستند نشده بود. ارزیابی و آزمایش گریسهای روان کننده بر اساس احساس، لمس و غیره انجام می شد. در یکی دو قرن اخیر و به ویژه در قرن اخیر، پیشرفتهای خارقالعادهای در زمینه تولید گریس با انواع مختلفی از پایهها مانند کمپلکس لیتیوم/لیتیوم، کمپلکس آلومینیوم، سولفونات کلسیم، کمپلکس باریم، پلی اوره و غیره صورت گرفته است. گریسهای روانکننده هنوز هم بر اساس ظاهر، حس و بویی که دارند مورد قضاوت قرار میگیرند. تا جایی که ویژگیهایی که بر یک کاربرد واقعی تأثیر میگذارند، مانند ثبات/پایداری مکانیکی، ظرفیت حمل بار، مقاومت در برابر آب، دمای بالا و پایداری اکسیداسیون و غیره اغلب نادیده گرفته میشوند.
گریسهای رنگی متنوعی در بازار یافت میشود که شامل سفید، مشکی، آبی، قرمز، سبز، بنفش، شفاف، زرد/طلایی و غیره است. در مورد رنگ گریسها نظرات و برداشتهای مختلفی وجود دارد. یک گریس قرمز، آبی، سبز، سفید یا حتی صورتی چه چیزی در مورد آن گریس به شما میگوید؟ آیا به انواع یا مواد افزودنی خاصی اشاره دارد؟ سطوح مختلف کیفیت یا هزینه را در بردارد؟ همه اینها سوالات رایجی هستند که می توان به همه آنها در یک کلمه پاسخ داد: نه لزوما.
برای دقیقتر بودن در مورد رنگها شاید بتوان گفت گریسهای سفید نشاندهنده گریس مناسب برای ماشینآلات مواد غذایی هستند، در حالی که گریسهای سیاه گریسهای مولی/گرافیت برای شرایط عملیاتی شدید هستند. اگرچه هیچ قانون دقیقی وجود ندارد، اما قرمز میتواند نشاندهنده گریس مناسب برای دماهای بالا، آبی برای دمای سرد و سبز برای گریسهای سازگار با محیطزیست باشد. در این مقاله نتایج جالبی در مورد تاثیر رنگ بر خواص گریس آورده شده است.
تاثیر رنگ گریس روانکننده در کارایی آن
تولیدکنندگان گریس از رنگها برای تسهیل شناسایی گریسها و جذابتر کردن آنها استفاده میکنند. یکی از مزایای گریس با رنگ متمایز این است که می تواند به کاربران کمک کند تا گریس نادرست را تشخیص دهند. به عبارتی رنگ متمایز میتواند یک نشانگر مفید باشد، اما هرگز نباید از رنگ گریس به تنهایی برای شناسایی گریس استفاده شود.
رنگ گریس همچنین میتواند نشانههایی از کیفیت کلی آن باشد. این بدان معنی نیست که به عنوان مثال گریس قرمز همیشه کیفیت بالاتری از گریس سیاه دارد، اما اگر گریس فعلی شما با رنگ قرمز شروع به تیرهتر شدن کرد تا زمانی که سیاه شود، تغییر رنگ آن به شما میگوید چیزی در مورد کیفیت فعلی گریس در حال تخریب است.
همانطور که گریس تجزیه و آلوده میشود، معمولا شروع به تیره شدن میکند. این تیره شدن در مقایسه با گریس جدید میتواند بیشتر قابل توجه باشد و ممکن است نشانه ای باشد که گریس در حال تخریب است. همچنین مادامی که گریس تیره میشود، سرعت تیره شدن نیز عامل مهمی محسوب میشود. این تغییرات رنگ می تواند به دلیل تخریب حرارتی، اکسیداسیون یا آلودگی رخ دهد. درجه حرارت بالا میتواند باعث شود رنگها شدت خود را از دست دهند در حالی که گریسهای بسیار اکسید شده ممکن است در صورت مصرف سیاه شوند. گریسی که شیری به نظر میرسد نیز ممکن است نشان دهنده آلودگی با آب باشد.
تغییر رنگ میتواند نشانهای از مخلوط شدن ناخواسته گریس با نوع دیگری از گریس باشد. اگر این اتفاق افتاد، باید اقدامات فوری برای تعیین چگونگی و چرایی این اتفاق انجام شود. روانکاری بی دقت، برخلاف تصور عموم اشتباه بسیار رایجی است.
سفیدکنندهها
برای سفید کردن گریس، متداولترین سفیدکنندهها دی اکسید تیتانیوم (TiO2) و اکسید روی (ZnO) هستند که عموماً به عنوان پودر جامد استفاده میشوند. مقدار این ترکیبات در گریسهای روانکننده ممکن است از 0.5 تا 10 درصد یا حتی بیشتر بسته به میزان و سایر مواد مورد استفاده برای ساخت گریسهای پایه متفاوت باشد.
نور خورشید، گرما و آب
در نظر گرفتن محیطی که معمولاً گریس در آن قرار میگیرد، از جمله قرار گرفتن در معرض نور خورشید، گرما و آب یا زمانی که ظروف در شرایط ایدهآل نگهداری نمیشوند، در رنگ گریس تاثیر بسزایی دارد. هنگامی که گریس در معرض نور قرار میگیرد رنگ آن شروع به محو شدن میکند و جذابیت بصری که در زمان تولید و بستهبندی داشت را ندارد. به طور مشابه، وقتی گریس در معرض گرما یا دمای بالا قرار میگیرد، تیره میشود یا به سایهای کدر/روشن تغییر میکند. علاوه بر این، در کاربرد واقعی، رنگ گریس به مرور زمان تیره میشود. وجود آب نیز بر رنگ گریس تاثیر منفی میگذارد. به عنوان مثال، وقتی گریس قرمز به مدت 24 ساعت روی آب شناور شود، نه تنها امولسیون شده، بلکه رنگ خود را از قرمز به نارنجی تغییر میدهد. بنابراین، از نقطه نظر کاربردی، رنگ گریس ارزش کمی به عملکرد کلی آن میافزاید.
رنگهای مایع
رنگها در گریسها به نسبت بسیار کم استفاده میشوند و نباید باعث نگرانی زیادی شوند. با این حال، کلاسهای خاصی از رنگها میتوانند مشکلات زیستمحیطی و بهداشتی را ایجاد کنند. غلظت رنگ مورد استفاده بسته به شدت رنگ مورد نیاز ممکن است از 0.001 تا 0.5 درصد یا بیشتر متغیر باشد. به منظور بررسی اثرات رنگها بر خواص گریس، در آزمایشی مقادیر مختلفی از رنگ به گریس اضافه شد و از نظر نفوذ، نقطه ریزش و خوردگی مس مورد آزمایش قرار گرفت. بر اساس این مطالعات، رنگ بر نفوذ یا نقطه ریزش تاثیر نمیگذارد، اما در غلظتهای بالاتر 0.1 درصد یا بیشتر بر خوردگی مس تأثیر منفی میگذارد. این نشان میدهد که اگر از رنگ در غلظتهای بالاتر استفاده کنید، ممکن است بر خواص مقاومت در برابر خوردگی گریس تأثیر بگذارد.
نتیجهگیری
انواع مختلفی از روشهای استاندارد و پیچیده برای آزمایش کیفیت گریسهای روانکننده ایجاد شده است. متاسفانه، روشهایی مانند بو و لمس برای آزمایش چسبندگی و رنگ هنوز در صنعت رایج است. مطالعات نشان دادهاند که رنگ ارزشی به خواص گریس روانکننده اضافه نمیکند، اما مقادیر بیش از حد آن ممکن است برخی از خواص مانند خوردگی مس را بدتر کند. افزودن TiO2 و ZnO که رنگ سفید را به گریسها میبخشد نیز ارزش ویژهای را به خواص گریس اضافه نمیکند، اما ممکن است در صورت استفاده در غلظتهای بالاتر، سایش و نشت روانکار را افزایش دهد. در نهایت در یک کلام هرگز گریس را بر اساس رنگ آن قضاوت نکنید.
منابع
- Kumar, A. (2017). How grease color affects lubrication. Machinery Lubrication. https://www.machinerylubrication.com/Read/31032/grease-color-lubrication
- Corporation, N. (2013). Red grease, blue grease: What does grease color say about grease? | Machinery lubrication. Machinery Lubrication. https://www.machinerylubrication.com/Read/29531/grease-color-quality
سوالات متداول
خیر، رنگ گریس به طور مستقیم نشاندهنده کیفیت یا مناسب بودن آن برای کاربردهای خاص نیست. عملکرد توسط فرمول تعیین میشود نه رنگ.
رنگ گریس تحت تأثیر نوع روغن پایه، غلیظکننده و مواد افزودنی به کار رفته در فرمولاسیون آن است. ترکیبات مختلف میتوانند باعث ایجاد رنگهای متفاوت شوند.
خیر، رنگ گریس ارتباط مستقیمی با مقاومت دما ندارد. محدوده دمایی که گریس میتواند تحمل کند با فرمول آن تعیین میشود نه رنگ آن.
رنگ روغن نشانگر کیفیت نیست. گریسهای روشن یا تیره رنگ هر دو بر اساس فرمولاسیون و ویژگیهای عملکردی میتوانند برای کاربردهای خاص مناسب باشند.
اختلاط گریسها با فرمولاسیونهای مختلف، صرف نظر از رنگ، عموماً توصیه نمیشود. پیروی از توصیههای سازنده و اطمینان از سازگاری در این مورد ضروری است.
خیر، رنگ گریس تاثیر مستقیمی بر توانایی آن در مقاومت در برابر فشار یا سایش شدید ندارد. این خواص توسط مواد افزودنی و فرمول تعیین میشود.
در حالی که ممکن است برای جلوگیری از آلودگی بصری ترجیحاتی برای رنگهای خاص در صنایع غذایی وجود داشته باشد، مهمترین عامل این است که گریس مطابق با استانداردهای غذایی و ایمنی باشد.
نگرانی اولیه در هنگام روغنکاری مجدد استفاده از گریسی است که مطابق با الزامات تجهیزات و توصیههای سازنده باشد، نه با رنگ گریس قدیمی.
