گریس صنایع برق و الکترونیک

گرچه گریس ممکن است جذاب‌ترین جنبه در صنعت برق نباشد، اما نقش حیاتی در تضمین اطمینان، ایمنی و کارایی سیستم‌ها و تجهیزات مورد استفاده در نیروگاه‌های تولید و تجهیزات مربوط به توزیع برق ایفا می‌کند. همچنین با توجه به این‌که صنعت برق با افزایش تقاضا و کمبودهای زیادی مواجه است، اپراتورها به دنبال راه‌حل‌های موثری هستند که ایمنی و بهره‌وری ژنراتورها را افزایش دهد.

با روان‌کننده‌های مناسب، می‌توان حتی در دماهای بالا، بارهای سنگین و آلودگی‌های سنگین به بهبود عملکرد دست یافت. برای مثال در توربین‌های بادی که در تولید انرژی برق نقش اساسی ایفا می‌کنند اجزای اصلی درگیر، بلبرینگ‌ها و چرخ‌دنده‌ها هستند که وظیفه حرکت چرخشی را بر عهده دارند و باید روانکاری مناسبی دریافت کنند. برای دستیابی به این امر، نصب یک سیستم روانکاری اتوماتیک ضروری است که به طور مداوم مقدار صحیح روان‌کننده را در زمان مناسب و در مکان مناسب ارائه دهد. چنین اقدام ساده‌ای تضمین‎‌کننده بقای سیستم در تامین برق خواهد بود و از هزینه‌های گزاف پیشگیری می‌کند. 

پرکاربردترین گریس‌ها در صنعت برق و الکترونیک

انتخاب گریس در تولید و توزیع برق به عواملی مانند دما، بار، سرعت، قرار گرفتن در معرض آب یا آلاینده‌ها و نیازهای خاص تجهیزات بستگی دارد. تولیدکنندگان و اپراتورهای سیستم‌های تولید و توزیع برق معمولاً گریس‌هایی را انتخاب می‌کنند که به بهترین وجه با تجهیزات و شرایط عملیاتی آن‌ها مطابقت دارند تا از قابلیت اطمینان، ایمنی و کارایی اطمینان حاصل کنند. برنامه‌های نگهداری و روغن‌کاری منظم برای حفظ عملکرد بهینه تجهیزات الکتریکی و افزایش عمر عملیاتی آن ضروری است. در ادامه به لیستی از پرکاربردترین گریس‌ها در صنعت برق اشاره می‌کنیم: 

• گریس‌‌های پایه لیتیم: این گریس‌ها اصطکاک و لرزش را کاهش می‌دهند، از لغزش جلوگیری می‌کنند. همچنین در برابر بسیاری از مایعات و گازها مقاومت ویژه‌ای از خود نشان می‌دهند و در برابر خوردگی مقاوم هستند. این گریس‌ها در نیروگاه‌های مختلف از جمله نیروگاه‌های زغال‌سنگ مورد استفاده قرار دارند. 
• گریس‌های پایه کلسیم: گریس‌هایی چسبناک با کارایی و ماندگاری بالا هستند که بر پایه صابون کلسیمی فرموله می‌شوند. محافظت عالی در برابر خوردگی، مقاومت در برابر آب و مخصوصا  آب شور، چسبندگی قوی، محافظت در برابر سایش حتی در شرایط شدید، مقاومت در برابر شستشوی آب از سطوح فلزی از ویژگی بارز این گریس‌ها است که سبب می‌شود در نیروگاه‌های تولید برق مورد استفاده قرار داشته باشد. 
• میکس گریس‌های کلسیم و لیتیم: این گریس‌ها در کنار پایه‌هایی مانند روغن معدنی یا درجه NLGI بین 2 تا 3 در برابر خوردگی بسیار مقاوم هستند. در فرمولاسیون این گریس‌ها ممکن است از افزودنی‌هایی مانند EP و روغن‌ پایه‌ای با ویسکوزیته بالا استفاده شود، که در این صورت برای بلبرینگ ساده و غلتکی با بار زیاد  سرعت لغزش آهسته انتخاب مناسبی محسوب می‌شود.
• گریس EP بر پایه صابون لیتیوم و روغن معدنی که حاوی دی سولفید مولیبدن هستند: این دسته از گریس‌ها نیز در برابر خوردگی بسیار مقاوم هستند و در تجهیزات مورد کاربرد در نیروگاه‌ها انتخاب منطقی به شمار می‌روند. 
• گریس‌های کلسیم سولفونات: این گریس‌ها نیز در برابر خوردگی عالی عمل می‌کنند. از ویژگی متمایز این گریس‌ها آن است که قابلیت پمپاژ خوبی دارند و حتی در لوله‌های بلند تغذیه شده توسط سیستم‌های روانکاری متمرکز به راحتی جریان می‌یابند.
• گریس‌های پلی تترا فلوئورواتیلن (PTFE): این گریس‌ها ممکن است دارای ضخیم‌کننده‌هایی مانند لیتیم باشند. PTFE یک پلیمر مصنوعی است که به دلیل خواص نچسب بودن و مقاومت در برابر دمای بالا شناخته شده است. گریس‌های PTFE می‌توانند در دمای بالا بدون شکستگی یا تبخیر مقاومت کنند و تضمین می‌کنند که روانکاری حتی در گرمای شدید نیز مؤثر باقی می‌ماند.
• گریس‌های سیلیکونی: گریس‌های سیلیکونی در کاربردهایی که مقاومت در برابر دماهای شدید، مواد شیمیایی و اکسیداسیون مورد نیاز است استفاده می‌شود.
• گریس پلی‌اوره: این گریس‌‌ها برای ارائه خواص روان‌کاری عالی فرموله شده‌اند و می‌توانند اصطکاک و سایش را در قسمت‌های متحرک مختلف ماشین‌آلات نیروگاه مانند یاتاقان، چرخ‌دنده‌ها و اسلایدها کاهش دهند. همچنین این گریس‌ها به دلیل پایداری در دمای بالا شناخته شده‌اند و برای استفاده در محیط‌هایی که گریس‌های معمولی ممکن است تحلیل بروند مناسب هستند. 

ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده در صنعت برق و الکترونیک که به روان‌کاری نیاز دارند 

تاسیسات تولید برق در نیروگاه‌ها از سوخت‌های فسیلی، انرژی هسته‌ای، انرژی‌های تجدیدپذیر یا سایر منابع استفاده می‌کنند.  طیف وسیعی از ماشین‌آلات و تجهیزات در نیروگاه‌ها وجود دارد که برای اطمینان از عملکرد نرم و کارآمد نیاز به روان‌کاری مناسب دارند. برخی از ماشین آلات و تجهیزات پرکاربرد در تولید برق که نیاز به روان‌کاری دارند عبارتند از:

• توربین‌ها: توربین‌های گاز، بخار و توربین‌های برق آبی اجزای اصلی در تولید برق هستند. آن‌ها حاوی یاتاقان، چرخ‌دنده و سایر قطعات متحرک هستند که برای کاهش اصطکاک و حفظ کارایی نیاز به روان‌کاری دارند. 
• ژنراتورها: ژنراتورهای الکتریکی، چه توسط توربین‌ها یا وسایل دیگر رانده شوند، اغلب دارای یاتاقان و سیستم‌های خنک‌کننده هستند که برای کاهش سایش و ایجاد گرما به روان‌کاری نیاز دارند.
• بویلرها: در نیروگاه‌های حرارتی از بویلرها برای تولید بخار استفاده می شود. علاوه بر این اجزای مختلف داخل دیگ مانند پمپ‌های آب تغذیه، فن‌ها و نوار نقاله‌ها نیاز  در این تجهیزات وجود دارند که برای اطمینان از عملکرد نرم در آن‌ها به برنامه منظمی جهت روان‌کاری نیاز است.  
• پمپ‌ها: از پمپ‌ها در سراسر نیروگاه‌ها برای انتقال سیالات، خنک‌کننده‌ها و سوخت استفاده می‍‌‌شود. بلبرینگ، مهر و موم‌ها و چرخ‌دنده‌ها در پمپ‌ها به روان‌کاری مناسب نیاز دارند. 
• شیرها: نیروگاه ها از تعداد زیادی شیر برای کنترل جریان بخار، آب و سایر سیالات استفاده می‌کنند. روان‌‌کاری برای جلوگیری از نشتی، سایش و اطمینان از عملکرد صحیح شیر ضروری است.
• نقاله: نوار نقاله برای انتقال زغال سنگ، خاکستر و سایر مواد در نیروگاه های سوخت فسیلی استفاده می‌شود. غلتک‌ها، چرخ‌دنده‌ها و زنجیر در نوار نقاله‌ها برای کاهش اصطکاک و سایش به روان‌کاری نیاز دارند. 
• فن‌ها و دمنده‌ها: برای خنک‌کاری و تهویه در نیروگاه‌ها استفاده می‌شود و یاتاقان و چرخ‎‌دنده‌های آن‌ها برای کارکرد کارآمد نیاز به روان‌کاری دارند. 
• سیستم‌های کنترل: نیروگاه‌ها از سیستم‌های کنترلی مختلف با قطعات متحرک و محرک‌هایی استفاده می‌کنند که برای اطمینان از عملکرد دقیق و قابل اطمینان نیاز به روان‌کاری نیاز دارند. 
• تجهیزات برقی: تجهیزات کلید، که برای کنترل توزیع توان الکتریکی استفاده می‌شود، ممکن است دارای اجزای متحرکی باشد که نیاز به روان‌کاری دارند. 
• برج‌های خنک‌کننده: برج‌های خنک‌کننده اغلب از فن‌ها، گیربکس‎ها و یاتاقان‌هایی استفاده می‌کنند که برای کارایی سیستم خنک‌کننده نیاز به روان‌کاری دارند. 
• موتورهای دیزلی و گازی: ژنراتورهای پشتیبان و سیستم‌های برق اضطراری در برخی نیروگاه‌ها از موتورهای احتراق داخلی استفاده می‌کنند که نیاز به روان‌کاری منظم دارند. 
• سیستم‌های ردیابی خورشیدی: نیروگاه‌های خورشیدی با سیستم‌های ردیابی ممکن است دارای یاتاقان‌ها و چرخ‌دنده‌هایی باشند که برای اطمینان از تراز دقیق صفحات خورشیدی به روان‌کاری نیاز دارند.

مواردی که نام برده شد تنها بخشی از تجهیزاتی است که در نیروگاه‌ها و شبکه‌های تولید و توزیع برق به روان‌کاری نیاز دارند. روانکاری مناسب این قطعات برای حفظ قابلیت اطمینان و کارایی تجهیزات تولید برق، کاهش زمان از کار افتادگی و افزایش طول عمر تجهیزات بسیار مهم است. باز هم تاکید می‌کنیم روان‌کننده‌های مختلفی برای کاربردهای مختلف استفاده می‌شود  که انتخاب آن به عواملی مانند دما، بار و شرایط محیطی بستگی دارد.