نکاتی مهم در مورد گریس و موارد ایمنی

بررسی‌ها اغلب نشان می‌دهد که اگر سیاست‌های ایمنی سخت‌گیرانه‌ای اعمال شود بسیاری اتفاقات ناگوار رخ نخواهد داد. پرسنل درگیر با روغن‌کاری در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها اغلب به تنهایی و در محیط‌های بسیار خطرناک کار می‌کنند. از این رو، بسیار مهم است کسانی که درگیر روغن‌کاری هستند با بسیاری از خطرات مرتبط با جابجایی، ذخیره سازی و استفاده از فرآورده‌های نفتی آشنا باشند. بنابراین در این مقاله تصمیم گرفتیم نکات مهم در مورد گریس و موارد ایمنی آن را مطرح کنیم.

روانکاری ایمن 

روان‌کننده صنعتی مانند گریس سیالی است که برای کاهش اصطکاک بین دو سطح متحرک طراحی شده است. انواع مختلف روان‌کننده‌ها شامل روغن معدنی، روغن مصنوعی و روان‌کننده زیستی است. آن‌ها برای اهداف بی شماری در محیط‌های خانگی، پزشکی و صنعتی استفاده می‌شوند. از آنجایی که روان‌کننده های مبتنی بر روغن معدنی بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند و به طور کلی برای انسان غیر خطرناک در نظر گرفته می‌شوند، با این حال، برخی از روان‌کننده‌ها به افزودنی‌هایی برای افزایش عملکرد، دوام یا افزودن برخی خواص نیاز دارند که این موارد سبب می‌شود استعمال روانکارها کاربر را در معرض خطرات بالاتری قرار دهد که در نتیجه قرار گرفتن در معرض بخارات سمی، مه یا گرد و غبار به وجود می‌آید. 

توجه به این نکته حائز اهمیت است که عملکرد یک روان‌کننده عمدتاً به ویسکوزیته و توانایی آن در تحمل دما و فشارهای مختلف بستگی دارد و در نتیجه نیاز به شیوه‌های نگهداری مناسب دارد. متخصصان نظارتی، خطرات محصولات روان‌کننده را بر اساس ترکیب آن‌ها ارزیابی می‌کنند، آن‌ها همچنین اقدامات ایمنی در مورد خطرات فیزیکی، بهداشتی و محیطی را بررسی و مستند می‌کنند.

نکات ایمنی مهمی که هنگام کار با روانکارهای صنعتی از جمله گریس باید در نظر گرفت عبارت است از:

• هنگام روغن‌کاری دستگاه، مطمئن شوید که دستگاه خاموش است و قبل از دست زدن به هر قسمتی مراقب سطوح داغ باشید.
• قبل از انجام هر گونه روانکاری باید لباس ایمن پوشید. لباس ایمن شامل کفش مناسب، دستکش، عینک ایمنی، لباس و در صورت لزوم یک سرپوش است. از پوشیدن کفش‌های جلو باز اجتناب کنید.
• هنگام جابجایی حجم زیاد روغن از روش بالابر دو نفره استفاده کنید. دانستن تکنیک‌های صحیح بلند کردن یک الزام است. روی زانوها خم شوید، نه باسن. پشت خود را صاف نگه دارید؛ پاشنه‌های خود را به زمین بچسبانید و چانه خود را بالا نگه دارید. در صورت امکان از بالابر یا امکانات مکانیکی استفاده کنید.
• از ذخیره‌سازی مناسب برای جلوگیری از ریختن گریس اطمینان حاصل کنید. هیچ ظروف روان‌کننده‌ای  را در محیط باز نگذارید. توجه داشته باشید ریختن روغن یا گریس می‌تواند باعث سقوط جدی و خطرات آتش‌سوزی شود. در صورت ریختن، فوراً آن را پاک کنید یا با استفاده از پدهای جاذب یا گرانول محل را تمیز کنید.
• هنگام کار با روان‌کننده‌ها یا سایر مواد خطرناک قابل اشتعال از محل نزدیکترین تجهیزات اطفاء حریق پیرامون خود آگاه باشید.
• روغن مصرف شده یا ضایعات را در اتاق روغن نگهداری نکنید. همچنین فعالیتهای غیر مرتبط با روان‌کننده را در اتاق روغن‌کاری انجام ندهید. علاوه بر این بنزین، گازوئیل، نفت سفید یا سایر مواد قابل اشتعال را در اتاق روغن نگهداری نکنید. 
• روغن را در جعبه دنده چرخان تخلیه نکنید.
• پارچه‌های آغشته به روغن را در ظروف زباله برچسب‌دار نگهداری کنید.
• حلال‌های قابل اشتعال را در یک منطقه با تهویه مناسب قرار دهید و مطمئن شوید که ظرف به زمین متصل است تا از آتش‌سوزی ناشی از الکتریسیته ساکن جلوگیری شود.
• از تنفس بخارات سمی یا گرد و غبار خودداری کنید. قرار گرفتن در معرض بخارات مضر در طولانی مدت می‌تواند باعث مشکلات تنفسی شود. در مورد محدودیت‌های مجاز قرار گرفتن در معرض محرک (PEL, Permissible Exposure Limits) برای محصولات در حال استفاده پرس و جو کنید.
• به پرسنل آموزش ندیده اجازه ندهید تا کارهای روانکاری را انجام دهند.
• از رسیدن گریس یا هر روانکار دیگر به زهکش‌ها، فاضلاب‌ها و آبراه‌ها جلوگیری کنید. باید از تخلیه در محیط اجتناب شود. این محصولات باید مطابق با تمام مقررات قابل اجرا دفع شود. 

خطرات تزریق فشار بالا

کارگرانی که در محیط‌های صنعتی و عمدتا بخش روانکاری مشغول به کار هستند با آسیب‌های متعددی رو به هستند. در بسیاری از موارد تجهیزاتی که با فشار بالا کار می‌کنند می‌توانند حادثه آفرین باشند. آسیب‌های تزریق فشار بالا که به عنوان آسیب‌های ناشی از تفنگ گریس نیز شناخته می‌شوند، در اثر تزریق تصادفی یک ماده خارجی مانند گریس، روغن یا حلال تحت فشار، از طریق پوست به بافت زیرین ایجاد می‌شود. آسیب ناشی از گریس گان می‌تواند باعث صدمه جدی به بافت نرم شود و باید به عنوان یک مورد اورژانسی درمان شود. هر فردی که دچار چنین جراحتی می‌شود باید بدون توجه به ظاهر زخم یا اندازه آن فورا به دنبال دریافت مراقبت‌های پزشکی باشد. هنگام استفاده از هر نوع تجهیزات تحت فشار، حوادث ناشی از آسیب‌های تزریقی ممکن است رخ دهد. دو مورد متداول که ممکن است در آن فرآورده های نفتی دخیل باشند، تصادفات با گریس‌گان‌های تحت فشار یا سیستم‌های هیدرولیک است. 

گریس‌گان‌های تحت فشار معمولاً در ایستگاه‌های خدمات، گاراژها و کارخانه‌های صنعتی استفاده می‌شود. به طور معمول، اکثر ایستگاه‌های خدمات دارای تفنگ‌‌های گریس هستند که با فشار هوایی در حدود 621–1034 کیلو پاسکال و اکثر سیستم‌های هیدرولیک صنعتی مدرن نیز در محدوده 13790 تا 34475 کیلو پاسکال کار می‌کنند. در این شرایط جریان روغن یا گریسی که از یک نازل بیرون می‌زند یا تحت فشاری به این بزرگی نشت می‌کند، سرعتی قابل مقایسه با سرعت گلوله تفنگ دارد. 

در این شرایط شایعترین محل آسیب انگشتان یا دست هستند. با این حال، هر بخشی از بدن می‌تواند درگیر شود. مخصوصاً در مورد گریس‌گان‌ها معمولاً تصادفات زمانی رخ می‌دهد که فرد آسیب دیده نوک نازل را با انگشتش پاک می‌کند یا در حالی که در جای خود نگه داشته شده، نازل از روی فیتینگ گریس می‌لغزد. نشتی در خط گریس نیز ممکن است سبب شود گریس به بدن تزریق شود. در اتفاقات مربوط به سیستم هیدرولیک، نشتی در یک خط هیدرولیک می‌تواند جریان روغنی با سرعت بالا را ایجاد کند که در صورت برخورد با فرد باعث آسیب شود. در این شرایط اگر کارگران بخواهند با پوشاندن نشتی با دست یا انگشت خود مانع از نشت شوند، معمولا آسیب می‌بینند.

در این موارد تحریک شیمیایی مشکل عمده‌ای برای فرد آسیب‌دیده به حساب نمی‌آید زیرا روغن‌ها و گریس‌های هیدرولیک عموماً تحریک‌کننده نیستند و برای بافت‌ها خطر سمیت چندانی در پی ندارند. با این حال، عفونت باکتریایی ناشی از  بافت آسیب‌دیده و گردش خون در زخم، حتی اگر با جراحی باز شده و مواد خارجی تخلیه شده باشد، می‌تواند مشکل‌ساز باشد. یکی از بزرگترین خطرات این نوع آسیب این است که به سرعت توسط فرد آسیب دیده جدی تشخیص داده نمی‌شود. در اغلب شرایط زخم اولیه ممکن است بسیار کوچک و حتی بدون درد باشد. فرد آسیب‌دیده حتی ممکن است به کار خود ادامه دهد. با این حال توصیه می‌شود در هر موردی که فرد دچار این نوع آسیب می‌شود، کار را متوقف کنید و  هر چه سریع‌تر درمان پزشکی را آغاز کنید. 

برای پیشگیری از بروز چنین حوادثی هرگز نباید موارد زیر را انجام دهید:

• هرگز در اطراف گریس‌گان بازی یا شوخی نکنید. 
• انتهای روغن گیر را لمس نکنید. 
• از هیچ قسمتی از بدن برای تست گریس‌کان جهت بررسی جریان گریس استفاده نکنید. 
•  از هیچ قسمتی از بدن برای جلوگیری از نشتی در یک خط هیدرولیک استفاده نکنید.

مواردی که انجام آن را باید به خاطر داشته باشید عبارت است از:

• همه اجزای تفنگ گریس را به طور مرتب از نظر سایش و نقاط ضعف احتمالی بررسی کنید.
•  با قدرت و دقت از تفنگ روغن‌کاری استفاده کنید.
•  هنگام راه‌اندازی یک سیستم هیدرولیک جدید مراقب باشید. 

در صورت وقوع حادثه با تفنگ گریس هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. گریس یا روغن دخیل در حادثه را بر اساس برند شناسایی کنید. در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر توسط پزشک یا بیمارستان در مورد سمیت احتمالی با تامین‌کننده یا سازنده تماس بگیرید.